Oezbeken willen Kamp nabouwen (slot dagboek)

Acteurs in Tasjkent spelen de 101 Oezbeken na, die in september 1941 naar Kamp Amersfoort werden gebracht.

In Oezbekistan bestaan serieuze plannen voor het nabouwen van Kamp Amersfoort. Dat is dit weekeinde in Tasjkent bekend geworden.

In het beruchte oorlogskamp hebben 35.000 Nederlanders gevangengezeten en vonden in 1942 101 Oezbeken de dood.

Het opmerkelijke initiatief valt samen met de publicatie van een boek en de aankondiging van een 7 miljoen dollar kostende film over dit onderwerp. De Amersfoortse onderzoeker Remco Reiding wordt mede-scriptschrijver van de film, die als werktitel ‘101’ heeft.

De plannen rondom Kamp Amersfoort behoren tot een groter themapark met drie hoofdonderwerpen, waarvoor de grond inmiddels is aangekocht. De replica van Kamp Amersfoort moet een van de trekpleisters worden van het filmdeel. De replica wordt grotendeels gebaseerd op historische foto’s. In Amersfoort is van het kamp – behoudens de oude wachttoren en de appelklok – niets bewaard gebleven.

Reiding spant zich al twintig jaar in om families te traceren van de 865 op het Sovjet-Russisch Ereveld begraven soldaten. Dat is hem al meer dan tweehonderd keer gelukt. Maar juist de namen van de 101 vermoorde Oezbeken bleken in de archieven niet te achterhalen.

Remco Reiding toont de directeur van het oorlogsmuseum in Tasjkent een van de tekeningen die in het kamp zijn gemaakt van de Oezbeken.

Zoeken in het gesloten Oezbekistan bleek jarenlang onmogelijk. Pas onder impuls van de nieuwe president Mirzijojev zijn er dit jaar voor Reiding deuren geopend. Een delegatie van de door hem opgerichte Stichting Russisch Ereveld heeft vandaag een elfdaagse ‘fact finding mission’ in het Centraal-Aziatische land afgerond. De autoriteiten en de lokale media toonden zich hierbij behulpzaam.

Mirzijojev wil het aangrijpende verhaal van de 101 inzetten als nationaal bindmiddel in zijn land, dat pas in 1991 onafhankelijkheid verwierf, na anderhalve eeuw dominantie uit Moskou. Daartoe heeft hij eerder deze zomer een decreet uitgevaardigd, waarvan boek, film en themapark het directe gevolg zijn.

Het boek ‘Honderdeen’ is vorige week gepresenteerd, de contracten voor de film zijn vrijdag getekend en de grond voor het themapark is inmiddels verworven. Een tijdspad en een ‘artist impression’ van het park zijn nog niet voorhanden.

Dit is het laatste deel van ons dagboek uit Oezbekistan.